ebe-sobe/kitaplarım canım/beni ben yapanlar/bittim

Bugün yazmaya niyetim yoktu aslında, bilgisayarı açtım ve tabi blogu. "gel yanıma gel" eşliğinde, altında kalmak üzere olduğum ütü sepetini boşaltma niyetiyle. Bir iki parça bir şey ütüleyip, yorumlara baktım ve Serap'ın sobesini gördüm. Ütü'den kaçmak için süper bahane; kitaplar.

Sobe'nin tam soruları belli olmasa da, ben de Serap gibi kısa bir "okuma macerası" olarak algılayıp öyle yazacağım.

***

Küçüklüğümden beri kitapları hep sevdim, okumayı henüz öğrenmemiş olduğum zamanlarda bile "ayşegül serilerinin" resimlerine bakmaktan acayip keyif aldığımı hatırlıyorum. Ve Zehra'nın (doktor teyzoş) eski kitapları benim ilk seyirlik ve üzerine hikaye kurguladığım kitaplar oldu. Hatta hiç unutmam, bir bulut ailesi ve kaybolan küçük bir bulutun resimli masalı vardı, teyzecim okumuştu bana onu, bayılmıştım. Hala o bulutların resimleri zihin arşivimde saklı.

**

İlkokul öğretmenim harika biriydi, öyle ki 3. sınıfta onun sayesinde Peyami Safa ile tanıştı bütün sınıf ve tabi ben de. Okulun spor salonu olmadığından kışın beden derslerinde bize 9. hariciye koğuşunu okudu bir dönem boyunca, tabi biraz kırparak:)
Ve sanırım türkçe ve edebiyat sevgimin temelleri o günlerde atılmış oldu. Kitaplık kolu başkanı olarak iki kapılı küçük dolapta ne varsa okudum, okuttum:)

**

Sonraları fazla acıklı olduğundan okutulmasa da Kemalettin Tuğcu kitapları, Ömer Seyfettin'in hikayeleri çocukluğumda benim en yakın arkadaşlarımdı. Aklımda en çok kalan kitaplardan biri Ahmet Efe'nin İhtiyar Tamirci adlı hikayesi., Nasreddin Hoca fıkralarının derlendiği epeyce kalın bir kitap ve siyah lale...
Tabi bir de babamın Jules Verne serisi var. Esrarlı ada, Denizler Altında Yirmibin Fersah, 80 Günde Devr-i alem, Arzın Merkezine Seyahat filan. Nasıl güzel kitaplardı ya onlar.

**

Ortaokul dönemi, -dindar bir çevrede yaşıyor ve İmam-hatip de okuyor olmamın da etkisiyle -daha çok dini içerikli hikaye ve romanlarla geçti. En çok aklımda kalanlar; "siyah zambak ve merve", "huzur sokağı", "intizar" filan. O dönem; Şule Yüksel Şenler ve Emine Şenlikoğlu ve onun gibi pek çok ismin kitapları.

**

Babamın ilahiyatçı ve aynı zamanda iyi bir okur olması nedeniyle ciddi bir kütüphanesi vardı; özellikle felsefe, kelam, siyer ve hadis kitapları. Ben onlardan çok daha sonra üniversite ve sonrasıdönemlerde yararlanacaktım ama, ortaokulun son dönemlerinde (fazla anlayamamış olsam da) okumaktan acayip keyif aldığım Halil Cibran'ın "veli"si; babamın kütüphanesinden hafızamda en çok yer eden kitap. Bir de Reşat Nuri Güntekin'in kitapları var bu dönemde okuduğum, Çalıkuşu, Dudaktan Kalbe, Akşam Güneşi, Yaprak Dökümü, Bir Kadın düşmanı ve Sönmüş Yıldızlar isimlerini hatırladıklarım.

**

Lise yıllarımda felsefe dersiyle de tanışmış olmanın vesilesiyle ciddi bir varoluş sorunsalına gömülünce kitaplarla yolum biraz ayrıldı. Biraz saldım doğrusu, kafam çok karışmıştı. Lay lay lom geçen üç yılın ardından üniversite hazırlığı sırasında yeniden okumaya başladım. Bir kaç dünya klasiği ("fareler ve insanlar", "vadideki zambak", "kırmızı ve siyah"); ve bir de bunları hatırlıyorum. Devlet Ana, Yılanların Öcü ve Mossad
**

Üniversiteye hazırlandığım son sene cemaatle tanışmamla, yollarımızı ayıranadek geçen 3 yılda; Fethullah Gülen'in o dönemde çıkmış tüm kitaplarını okudum. En çok sevdiklerim; Sonsuz Nur serisi (siyer), Kitap ve Sünnet Perspektifinde Kader, İla-yı Kelimetullah veya cihad. Yine aynı dönem aynı minvalde okuduğum risale-i nur külliyatından eserler.

**

Fakat tabi üniversite hayatı başka başka yerlere de götürdü beni okuma konusunda. Türk dili ve edebiyatı hocası nebehat hanımın sayesinde, belki de çok gecikmiş olarak Franz Kafkayla tanıştım. O zaman kitabı sadece ince olduğu için seçmiştim ama "değişim" hayatımdaki en önemli kitaplardan biri oldu. Ardından günlüklerini ve ottla'ya mektuplarını okudum sonraları. Benim için çok önemli bir yazar Kafka ve dahası okunacak bir sürü kitabı duruyor.
96 yılında okuduğum ve tek kelimesini bile hatırlamadığım ama izlerini taşıdığıma emin olduğum bir kaç kitap var; Stephan King'in Rüyalar ve Karabasanlar'ı, Richard Back'in "Uzak Diye Bir Yer Yoktur"u ve yazarını hatırlamadığım (ve şu an itibariyle aratmaya da üşendiğim), Önce Müzik Vardı ve Bir Şizofren Kızın Güncesi isimli kitaplar. Bunların isimleri hep aklımda kaldı, nedensiz.

**

97'nin sonlarında İran İslam eserleri ile tanıştım. Ali Şeriati'nin türkçeye çevrilmiş kitaplarının yarısından fazlasını okudum ve de kütüphanemde mevcut. Aslında en önemli eserine ise daha geçtiğimiz yıl kavuştum; Dinler Tarihi.
Şeriati'nin özellikle İbrahim'le buluşma, Hacc, İnsanın dört zindanı, kendini devrimci yetiştirmek, dine karşı din, Muhammed kimdir? kitapları en sevdiklerim. Daraldıkça çıkarıp okurum. Aynı dönemde okuduğum Mutahhari ve Tabatabai'nin bir iki kitabı var.

**

Ve yine o yıllarda dönemin korsan tezgahlarından hiç eksilmeyenleri; Ramses serisi, Simyacı, Piedra Irmağının Kıyısında, Tanios Kayası, Şeker Portakalı, Yüreğinin Götürdüğü Yere git, Semerkant, Afrikalı Leo aklımda kalanlar.

98 baharsonu/yazbaşı; 2 ay kaldığımız bi öğrenci evinde elimize ne geçerse okuduğumuz bir dönemimiz vardı 3 arkadaş. Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar'ını, Bülent Akyürek'in Uragan'ını ve Albert Camus'un Yabancı' sını o günlerde tanıdım. Şeriati'nin Kevir'inden Cemal Süreyya şiirlerine, Antonnio Tabucchi hikayelerine kadar pek çok farklı kitap okuduk o süreçte.
Sigara, çay, kitap ve arkadaşlarla, okumalar ve hayat üzerine konuşmalar.

(Bağıra bağıra ve dolana dolana ve kendimizce müzikli olarak okuduğumuz "keşke yalnız bunun için sevseydim şiiri" günlük ayinimiz gibiydi. :) Hayatımın bu iki ayı çok renkli ve keyifli, sonra bir-iki şey yazmak istiyorum bu konuda unutmazsam)

**
99-2004 arası, "medya-siyaset" eksenli kitaplar (Cüneyt Arcayürek, Yalçın Küçük, Faruk Bildirici filan kalmış aklımda) ve işim gereği okuduğum saçmalıklar...

Ama yine de az da olsa aralarda iyi ve keyifle okuduğum kitaplar var; Deliliğin Tarihi, Siyasi Felsefe'nin Büyük Düşünürleri, Doğu'nun Limanları, Ölümcül Kimlikler,Yüzüncü ad, Tehlikeli Oyunlar, Gülünün Solduğu Akşam, Umrandan Uygarlığa, Bu ülke, Kara kitap, Cevdet Bey ve Oğulları, Kar, Benim adım Kırmızı, Öteki Renkler, Midak Sokağı, Hırsız ve Köpekler ve bir iki Cezmi Ersöz kitabı ... aklımda kalanlar.

**

Kızımın doğumundan sonra o kadar az okudum ki...
Harry Potter dalgası beni de sürükledi, bir de Safiye Sultan diye bir seri vardı heralde, Angela'nın Külleri filan popüler kültür şeysileri :)...

Ve tekrar maksatlı, Şeriati kitaplarımı, Kafka kitaplarımı ve Tutunamayanlar'ımı devirdim. Yeni olarak araya Tolkien'in Yüzüklerin efendisi serisi, Martin Lings'in Hz. Muhammed'in Hayatı, Şeriati'nin Dinler Tarihi girdi. Bir de Meal okumaya devam ettim. (04-07 arası)

**

Geçtiğimiz sene animasyona merak salınca neredeyse hiç bir şey okumadım, sonra tekrar "Tutunamayanlar'ı ve Değişim'i okudum 3. kez. Ardından da blogda da paylaştığım gibi, Babil'de Ölüm ve İstanbulda Aşk, Hüsn-ü Aşk, Da vinci'nin Şifresi, Melekler ve Şeytanlar, Dijital Kale, Anlatmak İçin Yaşamak, ve sonunda da Mesnevi.

**

Bunlar hatırlayabildiğim, zihnimde bir şekilde izi kalmış kitaplar. Kimisinin sadece yazarı, kimisinin sadece adı aklımda kalmış, çoğundan tek bir cümle hatırlayıp çıkaramam belki ama pek çoğunun adını duyduğumda ya da gördüğümde, içimde bir duygu oluşur her biri için. Hepsinin aklımda ve kalbimde bir yeri, bıraktıkları izleri ve arkalarında toz bulutları var.

Kitapları severim, çıkarıp bakmayı, iki sayfa okuyup bırakmayı, arka kapaklarını, içinden cımbızladığım cümlelerini, içlerine girişlerimi, girip çıkışlarımı/çıkamayışlarımı, bir cümle okuma ihtimalim olur diye (tuğla gibi kitapları bile) yanımda taşımayı bile severim. Okusam da okumasam da severim, varlıkları beni rahatlatır.

**

Üç-beş vazgeçilmezim var,

  • verdiğim kitaba özen göstermeyene bir daha kitap vermem.
  • verdiğim kitabı "a ben de miymiş?" diye unutanı, unuturum.
  • bana ait olan kitabı sahiplenmeye kalkana lafım bile olmaz.

**

Ali Bulaç'ın Girişim Yayınlarından çıkmış "Kur'an- Kerim'in Türkçe Anlamı (meal ve sözlük) adlı eseri; Ali Şeriati'nin İbrahimle Buluşma ve Haccı; Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar'ı, Kafka'nın Değişim'i; Nızar Kabbani'nin Gazaba Uğramış Şiirler'i ve artık Mevlana Celaleddin'in Mesnevi'si muhakkak gözümün göreceği bir yerde durur.

O zaman rahat eder içim.

**

Teşekkür;

  • Seraba beni böyle bir konuyla sobeleyerek, hayatımın 25 senelik kısmını kabaca gözden geçirmemi sağladığı için,
  • google ve wikipedi'ye; adını hatırlasam soyadını unuttuğum yazarları, eksik kitap adlarını bulmamda ve tamamlamamda yardımları için, :)
  • İlkokul öğretmenime daha 8 yaşında Peyami Safa'yı tanımamı sağladığı için,
  • Babama okumamızı hep desteklediği, teşvik ettiği, ne okursak okuyalım "onu okuma!" demediği için...

**

Pek çok farklı isim ve eserle beni tanıştıran tüm arkadaşlarımı da hayırla yadediyorum hep ve kimin önerisiyle bir kitabı okumuşsam ve beğenmişsem; elime her geçtiğinde onları da anmadan geçmiyorum.

Ben bu defa isim vererek sobelemek istemiyorum, "kitap ve okuma" konusunda bir şeyler yazmak isteyen her kim olursa -buyursun, sobelenmiş kabul etsin kendini-

Ve blogunuzda yazarsanız bu konuda haberdar edin lütfen.

ohhh. bitti; ama ben de bittim :(

Yorumlar

Warrior dedi ki…
Kitaplar ve okumak üzerine çok güzel cümleler kurmuşsun. Hem de ne kadar çok okumuşsun. Okumak gerçekten hastalık, okudukça tarif edilemez bir haz alıyor ama doymuyorsun. İnsanların dünyasından çok ötelere gidiyorsun.

Ben de roman konusunda birşey söylemek istiyorum. Üniversitede özellikle, nerden geldi bilinmez Dostoyevski ve Tolstoy merakı vardı. Anna Karenina unutamayacağım en güzel romanlar arasındadır. Suç ve Ceza, Budala, Karamazov Kardeşler, Diriliş'in bambaşka bir tadı vardı. Bu yazarları okuduktan sonra okuduğum Türk yazarları beğenemez oldum. Ta ki Peyami Safa'nın Yalnızız'ını okuyana kadar.

Yalnızız, beni gerçekten derinden etkileyen bir kitaptı. Sonra bizim yazarlarınımızı keşfettim. Ahmet hamdi Tanpınar'ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü ve Huzur unutamayacağım kitaplar. Şu an Huzur'u ikinci defa okuyorum.

Aslında iki defa okuduğum kitap olmaz. Sen deyince aklıma geldi, Kafka'nın Dönüşüm'ünü de iki defa okumuştum.

Hayatta gözlerim dolarak okuduğum kitap sayısı da azdır. Yakup Kadri'nin Kiralık Konak'ı(o zamanlar çok gençtim), Ahmet Altan'ın Tehlikeli Masallar'ı ve Sakine Akça'nın Elveda Ankara'sı...

Yalnızız'ı da ikinci defa okuyabilirim...
Alexandre Bey dedi ki…
Kurtubalı bilim adamı İbn Rüşd'ün hayatında sadece iki gecesinin geçtiğini okumuştum, bunlardan birisi evlendiği gece diğeri ise babasının vefat ettiği geceymiş. Beline kadar uzayan saçlara sahip olan İbn Teymiyye ise daha fazla okuyabilmek için saçlarını tavana bir iple bağlarmış, ola ki uyku galip gelirse başım düşer ve böylece acısıyla uyanırım diye... Cemil Meriç'in ise okumaktan dolayı gözlerinin körleştiğini hepimiz biliyoruz. Gözleri görmeyen üstada öğrencileri kitap okumaya devam etmiş. Borges'in de gözleri kör olduğundan ona da öğrencileri kitap okurmuş. Bunlar ilginç anektodlar oldu hayatımda. Borges demişken, Borges'e kitap okuyan öğrencisi Alberto Manguel'in "Okumanın Tarihi" adlı kitabını tavsiye ederim. Okuma eylemine ilişkin oldukça güzel bir inceleme.

Bende de okumak bir hastalık. Tek tek kitap ismi sayarak uzun bir liste yapmak istemiyorum ancak birden fazla okuduğum kitapları yazayım; Daniel Defoe'nun Robinson Crusoe adlı hikayesi, Machiavelli'nin Prens adlı kitabı, Dostoyevski'nin Suç ve Ceza'sı, İbrahim Tenekeci'nin Güzellik Uykusu adlı şiir kitabı (en az 400 defa okumuşumdur.) İsmail Kılıçarslan'ın Ablam Uzak Ülkede adlı şiir kitabı, Nietzsche'nin Böyle Buyurdu Zerdüşt'ü (ilk okuduğumda bir şey anlamamıştım çünkü), Mustafa Kutlu'nun Ya Tahammül Ya Sefer'i, Tarık Tufan'ın Ve Sen Kuş Olur Gidersin adlı öykü kitabı ilk aklıma gelenler.
Alexandre Bey dedi ki…
"Kurtubalı bilim adamı İbn Rüşd'ün hayatında sadece iki gecesinin kitap okumadan geçtiğini okumuştum"

şeklinde düzeltirsem daha güzel olacak aslında:)
uragan dedi ki…
warrior & alexandre bey;

Kitabı koklayanlardanım ben, eskimiş tozlu kokularını çok severim. Aslında çok okumuş saynıyorum kendimi, okumak istediklerimin üçte birini okuyabilseydim, dünyalar benim olurdu.
*
Rus edebiyatından hiç bir şey okumadım mesela; suç ve ceza, diriliş, yeraltından notlar; öylece bakıyorlar kitaplıkta, beni de okusun deyi ama, vaktimi çok daha lüzımlu! işlere ayırdığımdan fırsatım olmuyor.
*
Ben de tam tersi sevdiğim şeyi tekrar tekrar okuma huyu var:) filmler için de böyle bu, müziklerde, takıntılıyım vesselam.
*
Alexandre bey; verdiğin örnekler ilginç gerçekten. Ben de hayatımın bazı dönemlerinde hastalık derecesinde okudum, böyle geçirdiğim 2-3 evre var, onun dışında hiç okumadığım zamanlar da olmuştur.
Fakat benim okumalarımın esas mevkii belediye otobüsleriydi genelde:)
*
"böyle buyurdu zerdüşt" sırada bekliyor bende de. Ama bu mesnevi kolay kolay bitmez. Bir de mukaddime'yi okuyabilsem, tam süper olacak.
*
Tarık tufan'ın kitaplarından hiç okumadım ama "seni seviyorum" başlıklı bir metin okumuştum internette Tufan imzalı, "basit anlatımların altında bizim dünyalarımızı gizlediği" hissine kapılmıştım, bu kadar doğru gözlemlenebilir, diye düşünmüş, beni mi anlatıyor acaba? bile demiştim:)
Warrior dedi ki…
Dostum Alex hatırlattığın iyi oldu. Hiç unutulur mu "ve sen kuş olur gidersin". Derken aklıma Mızraksız İhmihal geldi. Bu kitapları sen tavsiye etmiştin, hepsini de severek okudum, Allah razı olsun. Ankara'ya geldiğimde de inşallah "Okumanın Tarihini" okuyacam, değerlendirmesini kaçırdığım için seninle birlikte değerlendiririz. Umarım Halil Hoca yeni kitaba geçmemiştir:)
SERAP dedi ki…
HEYHAT!Mızraksız ilmihal,aldığım günü en ince ayrıntısına kadar hatırladığım nadir kitaplardan biridir.Okuduğum dönem itibariyle beni savuran kitaptır ki bende yarattığı en büyük hayal kırıklığı,beğenecek diye kime uzattıysam surat asılarak bana geri uzatılmasıdır.Bu kitabı tavsiye eden alexandre bey'in diğer tavsiyelerini de itinayla değerlendireceğim.
Bu arada Uragan;seni okumaktan niye zevk aldığımı bir kez daha anladım(ama söylemicem:)Ben her zaman derim her öğrencinin hayatına kitapsever bir öğretmen girse şu anda olduğumz yerden daha farklı bir yerde olurduk.Teşekkürler bizden size efendim...
muhaber.net dedi ki…
1-blograzzi'ye yaptığınız yorumdan sonra, bloğunuzu keşfettim; epey bi okudum.

2- sizin okuduğunuz kitapların, zekatını okumadım ben :(... ama bir çoğunu biliyorum en azından :)

sonra warrior, "kitap okumak bir hastalık" demiş, bence de... ben de diyorum ki: "kitap okumamak da bir hastalıktır" :)

efendim, ilk yorumumu toparlayamadım.

özet: blograzzi için teşekkür. takipteyim.
uragan dedi ki…
muallim bey; herkesin hastalıklı dönemleri oluyor işte.
Şimdilerde ayda bir iki kitap okuyabilsem, sıkı okur sayıyorum kendimi, hey gidi günler hey!

Bu blogdaki popüler yayınlar

Rabbişrahli ve sadri!

"Benim için namurad olsun diyenler bermurad olsun"/"Babil'de Ölüm, İstanbul'da Aşk" okumaları

günlerimiz bitecek bir gün saya saya*